Τετάρτη, 19 Δεκεμβρίου 2012

Τα κάλαντα του τσιγκούνη

Η παραμονή των Χριστουγέννων πλησιάζει.
Όλοι μας περιμένουμε κάποιο παιδάκι να μας χτυπήσει το κουδούνι να μας πει τα κάλαντα. 
Βέβαια, τα πράγματα έχουν δυσκολέψει τα τελευταία χρόνια.
Πριν λοιπόν ανοίξουμε την πόρτα μας,
θα βεβαιωθούμε  πως είναι παιδάκια που θέλουν να μας πουν τα κάλαντα, και όχι κάποιος άλλος με ύποπτους σκοπούς.
Υπάρχει και το θέμα βέβαια, 
αν είμαστε τυχεροί να μας χτυπήσουν την πόρτα παιδάκια για κάλαντα,
αφού οι γονείς φοβούνται πια να αφήσουν τα παιδιά τους να μπουν σε ξένα σπίτια. 
Ας ευχηθούμε πως δεν θα καταργηθεί αυτό το έθιμο, που έφτασε, από πολύ παλιά, μέχρι σήμερα, σαν προάγγελος των Χριστουγέννων. 
Κάλαντα υπάρχουν πολλά, διαφορετικά από περιοχή σε περιοχή της  Ελλάδας.
Εδώ σήμερα θα διαβάσετε  διαφορετικά κάλαντα...
Τα κάλαντα του τσιγκούνη.

Στην Απείρανθο, συνηθιζόταν να λένε τα κάλαντα νέοι πηγαίνοντας από σπίτι σε σπίτι με τη συνοδεία οργάνων. 
Εκεί οι νοικοκυραίοι τους πρόσφεραν μεζέδες και κρασί και έτσι στηνόταν ένα μεταφερόμενο γλέντι από σπίτι σε σπίτι.
Το παρακάτω κείμενο, γραμμένο σε ντοπιολαλιά,  μιλάει για τα κάλαντα, που η παρέα των νέων είπε στο σπίτι ενός άκληρου τσιγκούνη.


Το παρακάτω είναι απόσπασμα από το βιβλίο του  Κώστα Μιχ. Μαντζουράνη "ΑΛΛΟΤΕΣ ΣΤ' ΑΠΕΡΑΘΟΥ". 



"_ Ναι, φυσικά οι απεραθίτες είναι και φιλόξενοι και χουβαρδάδες. Αλλά ήταν δυνατό ανάμεσά τους να μην υπάρχουν οι σπαγγοραμμένοι, οι τζιγκούνηδες; Στην πόρτα ενός από τους τελευταίους θα δούμε παρακάτω πως... τα ψάλλανε μια παρέα από κοπέλια. Φαίνεται πως ο φίλος μας δεν είχεν ανοίξει ποτέ την πόρτα του σε πατιναδόρο*. Κι ας ήταν και ευκατάστατος και (όπως φαίνεται από τα τραγούδια) χωρίς οικογενειακές υποχρεώσεις (άκληρος). Έτρεμε η καρδιά του μη ζημιωθεί το μεζέ και το κρασί που θα κερνούσε αν άνοιγε. Και λοιπόν τα κοπέλια:
(*πατιναδόρος=αυτός που λέει  πατινάδες-
-πατινάδα = σημαίνει άκρες-μέσες καντάδα. Ανάλογα με τις τοπικές μικροδιαφοροποιήσεις μπορεί να σημαίνει ειδικότερα:
α) την καθεαυτού καντάδα, δηλ. τραγούδι κάτω από το παράθυρο κάποιου (κυρίως της αγαπημένης, αλλά όχι υποχρεωτικά)
β) τραγούδι στο δρόμο, από μια παρέα που γλεντούσε σε κάποιο χώρο (π.χ. ταβέρνα) και αφού ολοκλήρωνε το γλέντι της, είχε όρεξη να συνεχίσει ακόμη (κλασική συνήθεια σε αρκετά μέρη)
γ) τραγούδι ή οργανικό σκοπό της γαμήλιας πομπής)

Ήρθαμε, μα το ξέραμε 
πως δε θα μας ανοίξεις
τη τζιγκουνιά σου θέλαμε
να μας ε-ξαναδείξεις. 
Τζιγκούνης ε-γεννήθηκες 
τζιγκούνης θα γεράσεις 
πάντα σου τρέμει η καρδιά 
άνθρωπο να κεράσεις. 
Ποτέ δε μας την ήνοιξες           ήνοιξες=άνοιξες
την πόρτα τη δικιά σου 
μα (ε)πά  θε ν' απομείνουνε      (ε)πά = εδώ  
τζιγκούνη, τα λεφτά σου. 
Που τζιγκουνεύγεσαι να φας 
και δεν καταλαβαίνεις
πως από κει που θε να πας
μαζί σου δεν τα παίρνεις. 
Τζιγκούνης εγεννήθηκες 
τζιγκούνης είσ' ακόμη 
κι ας ξέρεις πως θα τάβρουνε
δυό ξένοι κληρονόμοι. 
Πριχού λοιπό σε σκιάξομε        πριχού= πριν        σε σκιάξομε= σε πάμε                                                    
πέρα στα κυπαρίσσια
κανόνισέ τα, παλαβέ 
και φέρτα ίσα - ίσα..."


ΠΡΟΣΟΧΗ
ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΤΕ ΤΗΝ  
που περιμένει με αγωνία τις συμμετοχές σας.


42 σχόλια:

  1. Γεια σου, Φλώρα μου!! Αυτό με τα κάλαντα, σαν παιδάκι, ποτέ δεν το είχα... Ήθελα, αλλά ντρεπόμουν απίστευτα να πηγαίνω, έτσι ζήτημα αν σε όλη μου την παιδική ηλικία το έκανα μια-δυο φορές. Χαίρομαι όμως πάντα όταν έρχονται τα παιδάκια να μου πουν τα κάλαντα τώρα που μεγάλωσα κι όλο και κατιτίς τους έχω... Ελπίζω και φέτος να έρθουν, αλλιώς θα τα πω μόνη μου στο σπίτι!! Έτσι, για το καλό...

    Καλές γιορτές, με Υγεία, Χαρά, Αγάπη και ό,τι άλλο ποθείς εσύ και η οικογένειά σου. Να είστε όλοι καλά και να περνάτε όμορφα. Πολλά φιλιά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Λες να μην έρθουν παιδάκια και να τα πούμε μόνοι μας φέτος τα Κάλαντα;
      Τουλάχιστον να έρθει κανένα ανηψάκι ή παιδάκι της γειτονιάς.

      Διαγραφή
  2. Όμορφο έθιμο!!
    Πάντα περιμένω τα πιτσιρίκια να χτυπήσουν το κουδούνι και να αναγγείλουν τα Χριστούγεννα!
    Μακάρι να μη σβήσει αυτό το έθιμο!!
    Δεν γνώριζα οτι υπήρχαν κάλαντα του τσιγγούνη!!
    Καλό:)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πρέπει να διατηρηθεί το έθιμο.
      Είναι χαρά να τραγουδούν παιδιά στο σπίτι.
      Η πιο θετική ενέργεια.

      Διαγραφή
  3. Καλησπέρα Φλώρα! Ωραία τα κάλαντα του τσιγγούνη!!! Καλά Χριστούγεννα να έχεις...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Καλά Χριστούγεννα και σε σένα.

      Διαγραφή
  4. Κάλαντα και παιδική ηλικία για μένα είναι ένα ! Δεν θα ήθελα να εκλείψει με τίποτα!
    Πολύ όμορφη η δημοσίευσή σου!
    Είναι καλό να διασώζονται τα έθιμα ....
    Φιλιά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αλλοίμονο αν χαθούν και τέτοια έθιμα.
      Θα είναι σαν να χάσαμε την ταυτότητά μας.

      Διαγραφή
  5. Καλημέρα.Η γλυκιά και ευαίσθητη Φλώρα μου.Ευχαριστούμε που μοιράζεσαι μαζί μας αυτές τις ιστορίες..Αυτός ο άνθρωπος μΟυ θυμίζει τον Σκρουτζ.. Η ταυτότητα ενός τόπου είναι τα έθιμα του, αν καταργηθούν τότε τι μένει;;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Σωστά Δελφινάκι μου.
      Ας προσπαθήσουμε να τα διαφυλάξουμε όσο γίνεται περισσότερο.
      Καλή σου μέρα.

      Διαγραφή
  6. Πάντα χαιρομουν να λέω τα κάλαντα! Και δεν μου άρεσε όταν με έκοβαν δίνοντας μου κερματα προτού τα πω όλα μέχρι το τέλος!!!!
    Θυμάμαι ακόμα και τώρα μια κυρία μας είχε δώσει αντί για χρήματα μια χριστουγεννιάτικη τσάντα σε μένα και μια στη φίλη μου- μέχρι και τώρα έχω το βάζο το χριστουγεννιάτικο που είχε μέσα!!!! Είχα τόσο εντυπωσιαστεί που αυτη η αγνωστη κυρία μπήκε στον κόπο να πάρει δωράκια! Ήταν πολυ συγκινητικό!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πολύ ευγενική χειρονομία, ανθρώπου με πλούσιο εσωτερικό κόσμο.

      Διαγραφή
  7. Τελευταία, όλοι έχουν γίνει τσιγκουνηδες...! Δεν ανοίγουν όντως για τα κάλαντα! Αλλα και τα παιδια τα περισσότερα είναι τοοοοσο φανερό ότι λένε τα κάλαντα για να βγάλουν χρήματα γιατι αν τους δώσεις πχ 1€ σε κοιτάνε με μισό μάτι.
    Εγω πλέον, αν και δεν έρχονται παιδια στο σπίτι μου ως παντρεμενη ( είναι κάπως κρυμμένη η πόρτα και δεν παει ο νους τους ότι είναι σπίτι!), πέρυσι φώναξα απο το μπαλκόνι μια παρέα παιδιών της γειτονιάς να έρθουν!
    Στο σπίτι της μαμάς μου που θα πάω για γιορτές θα φροντισω να ανοίξω σε παιδια με μουσικά όργανα ή σε μικρά χαριτωμένα παιδάκια...!!! Τα μεγάλα σε βρίζουν σιγουρα απο μέσα τους αν τους δώσεις 1€ στο καθένα!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δεν θέλω να μπω στη διαδικασία να σκεφτώ πως και τα παιδιά κοιτάνε τόσο το συμφέρον. Μπορεί να έχεις δίκιο, φέρονται όμως τόσο ξεδιάντροπα οι μεγάλοι σε σχέση με το χρήμα και το συμφέρον τους που μπορεί και τα παιδιά να υιοθέτησαν την ίδια συμπεριφορά.
      Να περάσεις πάντως πολύ καλά στης μαμάς σου το σπίτι.

      Διαγραφή
  8. Πολύ ωραία τα κάλαντα!! Έχω να τα πω και γω σε μερικούς έτσι!!
    ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πέστα να σου φύγουν από μέσα σου...

      Διαγραφή
  9. Σαν παιδί είπα πολλές φορές τα κάλαντα..τσιγκούνηδες δε θυμάμαι..όλοι κάτι μας έδιναν...
    Τώρα ξέρω δυο τρεις τσιγγούνηδες, αλλά δεν πάω για κάλαντα...κρίμα!!
    Θα τους έλεγα αυτά...
    Βέβαια τα αφιερώνω ευχαρίστως σε όλους τους πολιτικούς μας..που θυμούνται να μας σφίξουν τα ζωνάρια ενώ τα δικά τους ούτε λόγος..
    Πολύ μου άρεσαν αυτά τα κάλαντα...φιλιά!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Είναι ότι πρέπει για τους πολιτικούς, για τη Μέρκελ, τη Λαγκάρντ...και πολλούς ακόμη.

      Διαγραφή
  10. Εύχομαι Flora μου οι φετινές γιορτές να φέρουν σε όλους μας σύνεση!
    Χρόνια πολλά και να είσαι χαρούμενη και γεμάτη υγεία κοντά στους αγαπημένους σου!
    ΑΦιλιά:

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χρόνια πολλά και σε σένα, Καλά Χριστούγεννα να περάσεις κι εσύ με όλους τους δικούς σου ανθρώπους.

      Διαγραφή
  11. Σ' αυτά τα παιδιά ακουμπήσαμε μια ζωή τσιγκουνεμένη από συναισθήματα και δίχως καμιά προοπτική. Το ελάχιστο που τους οφείλουμε, είναι να έχουμε τις πόρτες και τις καρδιές μας ανοιχτές.
    Φλώρα το κείμενο που μας μετέφερες, έχει συμβολική και διαχρονική αξία. Πάντα θα υπάρχει ο τσιγκούνης, ο φιλάργυρος, ο παραδόπιστος και ο εκμεταλλευτής...

    Εύχομαι να είναι φέτος τα πιο ανθρώπινα και ουσιαστικά Χριστούγεννα για όλους μας.
    Τα σέβη μου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Eυχαριστώ για τις ευχές σου Μαρία μου, που είναι γεμάτες ανθρωπιά και ζεστασιά.
      Μακάρι τα παιδιά μας, μέσα από τα δικά μας λάθη, να παραδειγματιστούν και να βαδίσουν πιο σωστά τη ζωή τους.

      Διαγραφή
  12. Καλά Χριστούγεννα,καλά να περνάς,υγεία και ευτυχία στην οικογένεια σου!!!!!
    Φιλιά!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ευχαριστώ πολύ Ρένα μου, κι από μένα κάθε ευχή για εκπλήρωση όλων των επιθυμιών σου.

      Διαγραφή
  13. Πολύ όμορφη η ιστορία σου Φλώρα. Εγώ θυμάμαι όταν ήμουν μικρή πήγαινα κάθε χρόνο και έλεγα τα κάλαντα!!! Ετσι περιμένω τώρα που μεγάλωσα, κάθε χρόνο να έρθουν τα παιδάκια να πούνε τα κάλαντα, αλλά δυστυχως ολοένα και λιγοστεύουν....Φέτος τους ετοιμάζω και σακουλάκια με γλυκα!!!!
    Σου εύχομαι Καλά Χριστούγεννα με αγάπη και υγεία!
    ΥΓ. Πέρνα από το "σπίτι" μου, κάνουμε ανταλλαγή δώρων!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χάρηκα που ήρθες από εδώ. Θα περάσω οπωσδήποτε μόλις απαντήσω και στην παρακάτω φίλη μου.

      Διαγραφή
  14. Πολύ ωραία του τάπανε του τσιγκούνη!!!!
    Καλά κι' ευλογημένα Χριστούγεννα Φλώρα μου σε σένα κι' όσους αγαπάς!
    Φιλάκια πολλά

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χρόνια πολλά και σε σένα Φιλία μου, και του χρόνου να είσαι καλά.
      Φιλιά κι από μένα.

      Διαγραφή
  15. Γεμίζει χαρά το σπίτι όταν έρχονται παιδάκια για κάλαντα.
    Καλά να περνάς:))

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Xρόνια πολλά και καλά. Καλά Χριστούγεννα.

      Διαγραφή
  16. Αχ και που να τα βρω τα κάλαντα εδώ που είμαι!
    Καλά Χριστουγεννα φλώρα μου, απολαυστική η ανάρτηση σου, να περάσετε τέλεια! φιλιά πολλά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Έρη μου δεν ξέρω που είσαι και δεν έχει κάλαντα.
      Όμως να ξέρεις ότι σήμερα που σου απαντώ, παραμονή Χριστουγέννων μεσημέρι και δεν έχουν έρθει να μου πουν κι εμένα τα κάλαντα στην Αθήνα.
      Χρόνια Πολλά και Καλά Χριστούγεννα.

      Διαγραφή
  17. Καλές γιορτές ,Φλώρα!!!!!Να περάσεις τέλεια με τους αγαπημένους σου!!!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Χρόνια πολλά και σε σένα. Καλά Χριστούγεννα να έχεις με υγεία και χαρά.

      Διαγραφή
  18. Χρόνια πολλά Φλωράκι μου
    σου στέλνω ένα τεράστιο γιορτινό φιλί και μια ζεστή αγκαλιά :))
    Καλά Χριστούγεννα

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Λεβίνα μου, επειδή μπορώ να διαισθάνομαι τα αληθινά φιλιά και τις ζεστές αγκαλιές, να ξέρεις πως τα έλαβα και τα είχα μεγάλη ανάγκη.
      Σ' ευχαριστώ πολύ, Χρόνια Πολλά και σε σένα, Καλά Χριστούγεννα και να περάσεις καλά και με υγεία.

      Διαγραφή
  19. Καλά Χριστούγεννα Φλώρα μου, πάντα υγεία και αγάπη! :) φιλάκια!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Γλυκειά μου Εβονίτα, σ' ευχαριστώ για τις ευχές σου.
      Κι εσύ να είσαι καλά και να περάσεις τα καλύτερα Χριστούγεννα με τους αγαπημένους σου ανθρώπους.

      Διαγραφή
  20. Δεν τα ήξερα τα καλαντα του στιγκουνη... τελικα καθε τ΄πος της πατριδας μας έχει τα δικα του καλάντα και εθιμα..να περασεις ΟΜΟΡΦΑ
    ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ Φλώρα μου και να εχεις εναν ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟ ΧΡΟΝΟ...φιλιά....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Επίσης Ρούλα μου, όλες μου τις ευχές για να είναι τα Χριστούγεννα αυτά, ξεχωριστά όμορφα για σένα.
      Φιλιά...

      Διαγραφή
  21. Καλή μου Φλώρα, σου εύχομαι ολόψυχα να περάσεις όμορφα αυτά τα Χριστούγεννα, με υγεία και αγάπη και ακριβώς όπως εσύ επιθυμείς ! Φιλιά πολλά πολλά και σ΄ευχαριστώ για την παρουσία σου στη γειτονιά μας !!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Κι εγώ σου εύχομαι Καλές γιορτές και ευχαριστώ που με δεχτήκατε και με κάνατε μέλος της κοινότητάς σας.
      Γεμίσατε με αυτό σημαντικό κομμάτι της ζωής μου.
      Φιλιά πολλά.

      Διαγραφή