Τρίτη, 11 Δεκεμβρίου 2012

...Ο χαλβάς και ο Αντώνης...

Από το κεφάλαιο "ΣΑΡΑΚΟΣΤΙΑΝΑ"
του βιβλίου του Κώστα Μιχ. Μαντζουράνη
ΑΛΛΟΤΕΣ ΣΤ΄ ΑΠΕΡΑΘΟΥ


_Ήτανε σε παλιά προπολεμικά χρόνια στ' Απεράθου*
Και το παιδί ήταν γειτονάκι  μου στο Υρόκαστρο**, κάμποσο μικρότερο από μένα κι από σπίτι λίγο πιο φτωχό από το δικό μου. 
Κι αγαπούσε, όπως όλα τα παιδιά της ηλικίας του και της φτώχειας του, το χαλβά.
Το χαλβά που σπάνια φυσικά τον έβλεπε στο σπίτι τους.
Κάθε Σαρακοστή που ο συχωρεμένος ο Μανωλάκης ο Μελισσηνός μοστράριζε το χαλβά στο μαγαζί του, όλη η έγνοια κι η αποθυμιά του φτωχού παιδιού ήταν ο χαλβάς.
Στο δικό μου σπίτι φαίνεται πως κάπου - κάπου η γλυκειά λιχουδιά αντικαθιστούσε ή συμπλήρωνε το σαρακοστιανό τραπέζι, τα βρεχτοκούκια, τα χόρτα και τις ελιές. 
Το φτωχό γειτονόπουλο δοκίμαζε σπάνια αυτή την ευτυχία.
Δεν είχε ουδέ καν την ευτυχία που δοκίμαζε κάποτε με το άσπρο φαρινένιο ψωμί. 
Γιατί όσα παιδιά είχαμε την τύχη να τρώμε άσπρο ψωμί πολλές φορές το προσφέραμε στα φτωχότερα που μας έδιναν το μαύρο δικό τους, το κριθαρένιο. 
Αυτό το τελευταίο το βρίσκαμε πιο γευσάτο. 
Μα τον χαλβά δεν τον αλλάζαμε με τίποτε. Γιατί κι εμείς τον αγαπούσαμε σαν παιδιά.
Και καθώς ούτε κι εμείς δεν είμαστε πλούσιοι, δεν είμαστε και παραχορτασμένοι από λιχουδιές και γλυκίσματα. 
Τις ημέρες λοιπόν της Σαρακοστής το φτωχό γειτονόπουλο, όλο το χαλβά είχε στο νου του.
Κι ανάμεσα στις εκδηλώσεις και τα φανερώματα εκείνης της ανικανοποίητης παιδικής επιθυμίας, θυμάμαι την πιο γουστόζικη. 
Όταν η μάνα του του 'δινε χρήματα και το 'στελνε να της αγοράσει, ας πούμε ένα κουτί σπίρτα, εκείνο τη ρωτούσε φεύγοντας:
_Ω μάνα, καλέ αν δεν έχουνε σπίρτα να πάρω χαρβά...;
Κι η μάνα για να πάει το παιδί πιο πρόθυμα και πιο γρήγορα για τα σπίρτα που χρειαζόταν, του απαντούσε:
_Μουρέ ναι, αν δεν έχουνε σπίρτα....
Κι ο διάλογος μπορούσε να επαναληφθεί αρκετές φορές μέσ' στη Σαρακοστή. 
_Ω μάνα, αν δεν έχει ο Μανωλάκης αλάτι να πάρω χαρβά...;
_Μουρέ  ναι, πάαινε δα, μόνου μάνι - μάνι...
_Ω μάνα, αν δεν έχουνε σαρδέλες να πάρω χαρβά...;
_Μουρέ πάαινε, κακοθάνατε και πάρε. Αν δεν έχουνε σαρδέλες...
Δεν μπορώ να θυμηθώ, αν ήρθε ποτέ πίσω στο Υρόκαστρο* το γειτονόπουλο, φέρνοντας χαλβά. 
Αλλά φαίνεται πως αυτό δεν έγινε ποτέ. 
Εκείνο που θυμάμαι είναι πως ο συγχωρεμένος ο Μανωλάκης, ο Μελισσηνός μια μέρα που ένας Υροκαστρινός του μίλησε για τη μεγάλη λαχτάρα του παιδιού, το μπούκωσε ένα κομμάτι χαλβά.
Γιατί ο Μανωλάκης ίσαμ' εκείνη την ημέρα δεν είχε καταλάβει και δεν μπορούσε να εξηγήσει τον τρόπο που το παιδί ζητούσε να προμηθευτεί τα διάφορα είδη.
Γιατί το φτωχόπαιδο έμπαινε μεσ' στο μπακάλικο και δεν έλεγε ποτέ "δώτε μου  ένα κουτί σπίρτα" ή "βάλτε μου μισή οκά αλάτι". Έκανε (ανάλογα με το είδος που του 'χε παραγγείλει η μάνα του) τις ακόλουθες ερωτήσεις:
_Ω κύριε Μανωλάκη, μπας και*** δεν έχετε σπίρτα...;
_Ω κύριε Μανωλάκη, είπε η μάνα μου μπας και*** δεν φέρατε αλάτι...;
_Ω κύριε Μανωλάκη, καλέ μπας και*** τέλειωσαν οι σαρδέλες σου...;
Ω δυστυχία για τα χρόνια εκείνα και για κείνα τα φτωχόπαιδα. 
Το μπακάλικο το Μελισσηνού είχε πάντα σπίρτα. 
Προμηθευόταν έγκαιρα αλάτι.
Δεν άφηνε να του τελειώσουν οι σαρδέλες.
Και δεν βρέθηκε ούτε μια φορά να πουλάει μόνο και αποκλειστικά χαλβά, όλο χαλβά.
Ένα σωρό χαλβά μεγάλον, τουρλωτόν σαν μια κορφή του Φαναριού****, όπως τον ονειρευόταν, κάθε βράδυ όλη τη Σαρακοστή το γειτονάκι μου, ο Αντώνης. 

Αφιερωμένο σε όλα τα νεο-φτωχόπαιδα, 
που το τραπέζι του σπιτιού τους δεν έχει τα απαραίτητα.

*Απεράθου= το ορεινό χωριό Απείρανθος της Νάξου
**Υρόκαστρο=γειτονιά της Απειράνθου
***μπας και=μήπως
****Φανάρι=μία από τις κορυφές του ορεινού όγκου Ζα που διασχίζει τη Νάξο (ύψος 903 μέτρα)








ΚΑΙ ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΤΕ ΤΗΝ ΕΝΑΡΞΗ ΤΟΥ 5ου ΠΑΙΧΝΙΔΙΟΥ ΜΑΣ
"ΠΑΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΙΣ ΛΕΞΕΙΣ" 
http://www.texnistories.blogspot.gr/2012/12/5.html

30 σχόλια:

  1. Great post! you have a nice blog, please check out my blog and if you like follow me on bloglovin and google friend connect, I promise to do the same for you! xx
www.love-joice.com

    If you decided to follow me, please don't forget to let me know by leave me a comment, thank you! xoxo

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. ΟΚ dear friend. Hope to see you often here or in your blog.

      Διαγραφή
  2. Καλή μου Φλώρα , ακόμα μια φορά φαίνεται η ευαισθησία σου μέσα από τις επιλογές των θεμάτων σου και απο αυτά που αναρτάς. Μου θυμίζει μια ιστορία που μου λέει η μαμα μου οταν ηταν μικρη και ζουσε στο πατρικο της.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πιστεύω πως όλοι είμαστε ευαίσθητοι μπροστά στην ανάγκη ενός φτωχού παιδιού να απολαύσει κάποια λιχουδιά.Όσοι από μας μπορούν ας προσπαθήσουν με κάποιο τρόπο προς την κατεύθυνση να προσφέρουμε στα παιδιά που δεν έχουν...

      Διαγραφή
  3. Ρομαντική και νοσταλγική η ανάρτηση σου.Μπράβο σου.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Εγώ δεν βρίσκω ρομαντισμό στην ιστορία αυτή παρά διάχυτη θλίψη. Δυστυχώς προχωράμε με τέτοιο τρόπο ώστε αυτή η ιστορία να είναι και σημερινή.

      Διαγραφή
  4. Γεμάτη θλίψη,όντως η ιστορία Φλώρα!Και το πιο τρομακτικό, είναι το γεγονός ότι είναι και σημερινή!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Γι αυτό την μετέφερα. Όταν πήγαινε ο μικρός μου γιός στο δημοτικό η δασκάλα είχε ζητήσει σε μια γιορτή να πει μια ιστορία που διάλεξε μόνο του κάθε παιδί και ο γιός μου είπε αυτήν. Τότε ακουγόταν σαν ένα παλιό παραμύθι απλά για να ξέρουν τα παιδιά πως υπάρχει φτώχεια. Τώρα ποιός τολμάει να πει τέτοια ιστορία σε σχολείο. Είναι σαν να ξίνεις πληγές.

      Διαγραφή
  5. πολύ συγκινητική η ιστορία Φλώρα.. και πόσο κοντά στο σήμερα..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Πιο κοντά στο σήμερα δεν γίνεται. Υπάρχουν πλέον πολλά παιδιά που δεν έχουν ούτε τα απαραίτητα. Και το χειρότερο η ελπίδα για το αύριο είναι πιο αμφίβολη από ποτέ

      Διαγραφή
  6. Hi dear! thank you for following me, I follow you back! xoxo

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. I'll visit you again to see what's going on there.

      Διαγραφή
  7. Μαχαιριά το κείμενο που μας μετέφερες κι η αφιέρωσή σου επίσης.
    Στο γυμνάσιο που πάει ο γιος μου, υπάρχουν και επίσημα πλέον οικογένειες που σιτίζονται απ' το κοινωνικό παντοπωλείο του δήμου. Λέω επίσημα, γιατί μέχρι πρότινος υπήρχε άρνηση και ντροπή να καταφύγουν στις κοινωνικές υπηρεσίες του δήμου. Ευτυχώς κάποιοι ευαίσθητοι καθηγητές εντόπισαν παιδιά στο κυλικείο που ήταν στημένα στα διαλείμματα χωρίς να αγοράζουν κάτι. Απλά κοιτούσαν...

    Τα σέβη μου!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Mπορεί το κείμενο να είναι μαχαιριά, αλλά και το σχόλιό σου βοηθάει να φτάσει το μαχαίρι στο κόκκαλο.
      Δηλαδή λέμε την ίδια ιστορία. Παιδιά να κοιτάζουν το φαγητό χωρίς να μπορούν να το αποκτήσουν.
      Νομίζω πως τα μάτια μου με δυσκολία κρατούν τα δάκρυα.
      Καλό σου βράδυ.

      Διαγραφή
  8. Με συγκίνησε η ιστορία σου Φλώρα μου!
    Εύχομαι να μη βρεθεί κανένα παιδί σ'αυτήν την ανάγκη!
    Αν είναι δυνατόν στην εποχή της αφθονίας να στερούνται τα γειτονόπουλα μας τα απαραίτητα για την ηλικία τους!

    Που να στερηθούν το νερό και τ'αλάτι οι υπεύθυνοι αυτής της κατάντιας!

    Συγνώμη που "φόρτωσα"!

    Φιλί θαλασσινό!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Η κατάρα σου υπέροχη, αν μπορεί να πει κανείς υπέροχη μια κατάρα, αλλά αν διαβάσεις το σχόλιο της Μαρίας Κανελλάκη ακριβώς πριν από σένα θα καταλάβεις πως η εποχή της αφθονίας τελείωσε για μας αλλά κυρίως για τα παιδιά μας.
      Κι από μένα θλιμμένα φιλιά.

      Διαγραφή
  9. Ξαναγυρίσαμε στα ίδια δυστυχώς!!!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μη σου πω στα χειρότερα... Και ας ευχηθούμε ...και μη χειρότερα...

      Διαγραφή
  10. Ωχ Παναγία μου... Κι έρχονται και γιορτές...

    "ΔΕΗ: Δ(ΕΝ)Ε(ΧΕΙΣ)Η(ΘΟΣ) ΡΕ!"

    http://pistos-petra.blogspot.gr/

    "ΠΕΤΡΑ ΣΤΗΝ ΠΕΤΡΑ" Σε προσκαλώ!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ήρθα κι εγώ και διάβασα την ανάρτησή σου.
      Τελικά δεν ξέρω αν μας κάνει καλό ο ένας να δείχνει το μαύρο χάλι που υπάρχει στον άλλο. Στο τέλος ή θα χορέψουμε το χορό του Ζαλόγγου ή ο Θεός να βάλει το χέρι του... Και να σου πω την αλήθεια γιατί να χορέψουμε εμείς το χορό του Ζαλόγγου; Ας βάλουμε όσους φταίνε να τον χορέψουν κι εμείς ας δώσουμε το τελευταίο σπρώξιμο για να πέσουν...
      Ουφ!!! τα είπα και ηρέμησα.

      Διαγραφή
  11. Aχ κοριτσάκι μου
    πως γίνεται να γυρίζουν τόσο πίσω τα χρόνια για μερικούς και για άλλους να τρέχουν εμπρός με ταχύτητα αστραπής! Να φτάνουμε στην σημερινή εποχή στην Ελλάδα να υπάρχουν πεινασμένα παιδιά και άνθρωποι δίχως μέλλον και το χειρότερο δίχως ελπίδα πως κάτι θα πάει καλύτερα !!!

    Με συγκίνησε αυτό που διάβασα, είχα χρόνια πολλά να το διαβάσω.
    Καλημέρα να έχεις!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Levina μου, είμαι τόσο συγκλονισμένη απ' ότι συμβαίνει ολόγυρα που δεν έχω πια λόγια να πω.
      Όταν βλέπω παιδιά ειλικρινά σκέφτομαι αν άραγε έχουν όλα όσα πρέπει για να ζήσουν.

      Διαγραφή
  12. Δυστυχώς γυρνάμε πίσω ολοταχώς σε κείνα τα χρόνια...τα χρόνια της φτώχειας και της ανέχειας..
    Όλο και περισσότερα παιδιά γίνονται φτωχόπαιδα που λαχταρούν μια μπουκιά χαλβά..και οι υπεύθυνοι μας σώζουν κάθε φορά από έναν φανταστικό εχθρό ενώ οι αληθινοί εχθροί μας είναι οι ίδιοι...
    Θα έπρεπε να αυτοκτονήσουν από ντροπή που κατάφεραν να υπάρχουν παιδιά με άδειο στομάχι σε κρύα σπίτια (ή και καθόλου σπίτια)...αλλά αυτοί τσακώνονται για το αν δικαιούνται τα χρήματα για το 5άστερο που περιφέρουν τα άθλια σαρκία τους, ή για το αν τους φτάνει ο μισθός (συγνώμη η αποζημίωση)...ω καιροί, ω ήθη...και ανήθικοι ποταποί πολιτικοί!!
    Καλό μεσημέρι Φλώρα μου..

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ποιός θα μας το έλεγε αυτό Μαρία μου, στον 21ο αιώνα να φτάσουμε σε τέτοια κατάντια. Λυπάμαι ειλικρινά για κάθε παιδί που λιμπίζεται κάτι και δεν το έχει σαν να ήταν το δικό μου παιδί.

      Διαγραφή
  13. Τι όμορφο κείμενο Φλώρα μου.... Με συγκίνησες! Και όταν σκέφτομαι πως γυρίζουμε πάλι πίσω σ' εκείνα τα χρόνια νοιώθω τέτοιο θυμό, τόση αγανάκτηση που μου έρχονται δάκρυα! Είμαι και στα πολύ down μου αυτό τον καιρό....... Αχ, και να σταμάταγε λέει αυτή η κατρακύλα... να μην υπάρξει ποτέ παιδί που να λαχταράει χαλβά και να μην τον έχει!!!
    Φιλιά πολλά

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Δεν έχω λόγια να πω, κάθε μια σας που σχολιάζει το κείμενο νομίζω ότι μέσα της βαθιά πονάει. Εγώ πάντως πονάω και δεν υπάρχει γιατρικό γι' αυτόν τον πόνο.

      Διαγραφή
  14. Πολύ συγκινητική η ιστορία σου. Δυστυχώς πολλά παιδιά εκείνο τον καιρό δεν είχαν να φάνε το χαλβά και πολλά άλλα και νομίζω ότι ήμαστε πάλι στα ίδια. Να δώσει ο Θεός να αλλάξουν οι καταστάσεις και τα παιδιά γύρω μας να μήν πεινάνε και να μήν λαχταρούν για ένα κομάτι χαλβά. Χαρούμενες γιορτές.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Ο χαλβάς είναι ενδεικτικό είδος, υπάρχουν πολύ πιο σημαντικά πράγματα που τα παιδιά δεν πρέπει να στερούνται, όπως στέγη, ζεστασιά, παιδεία...
      καλές γιορτές και σε σένα.

      Διαγραφή
  15. Φλωρίτσα μου...
    Συγγνώμη αλλά...δε μπορώ να σχολιάσω...

    Φιλιά

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Μερικές φορές είναι περιττό να σχολιάζουμε.
      Φιλιά κι από μένα.

      Διαγραφή